A Educación secundaria obrigatoria (ESO) exténdese desde os 12 ata os 16 anos de idade e comprende catro cursos académicos. A organización desta etapa céntrase arredor de dous principios: atención á diversidade e o acceso de todo o alumnado á educación común.
A finalidade da educación secundaria obrigatoria consiste en lograr que o alumnado adquira os elementos básicos da cultura, especialmente nos seus aspectos humanísticos, artístico, científico e tecnolóxico; desenvolver e consolidar nel hábitos de estudo e de traballo; prepararlle para a súa incorporación a estudos posteriores e para a súa inserción laboral e formarlle para o exercicio dos seus dereitos e obrigas na vida como cidadáns.
Nesta etapa préstase unha atención especial á adquisición e ao desenvolvemento das competencias básicas. A fin de promover o hábito da lectura dedícase un tempo á mesma na práctica docente de todas as materias. As materias que se cursan ao longo da ESO son: ciencias da natureza, educación física, ciencias sociais, xeografía e historia, lingua castelá e literatura e, se a houber, lingua cooficial e literatura, lingua estranxeira, matemáticas, educación plástica e visual, música, tecnoloxías, educación para a cidadanía e os dereitos humanos. O último curso da etapa ten carácter orientador e inclúe a elección por parte do alumnado dalgunhas materias máis especializadas. Ao longo de toda a etapa pode cursarse unha segunda lingua estranxeira.
Promóvese de curso cando se superan os obxectivos das materias cursadas ou tense avaliación negativa en dúas materias como máximo e repétese de curso cando se ten avaliación negativa en tres ou máis materias. Excepcionalmente, o equipo docente pode autorizar a promoción con avaliación negativa en tres materias cando considere que o alumno poderá seguir con éxito o curso seguinte, que ten expectativas favorables de recuperar as materias suspensas e que en definitiva promover beneficiará a súa evolución académica.
Pódese repetir o mesmo curso unha soa vez e dúas veces como máximo dentro da etapa. Para quen non obteñan o título de graduado en ESO as Administracións Educativas organizan "Programas de cualificación profesional inicial" (PCPI) que inclúen tres tipos de módulos co obxectivo de que todos os alumnos poidan acadar competencias profesionais propias dunha cualificación de nivel I, teñan a posibilidade dunha inserción sociolaboral satisfactoria e poidan ampliar as súas competencias básicas para obter o título de Graduado en ESO.
